Koobka Aduunka iyo waqtiyadii farxada qaarada Afrika, 2010 ma hal, 2 ama 3 talaabo ayaan hore u qaadnaa ??

04.03.2010, deeyoo.com.

Bartamaha sanadkan waxaa markii ugu horeysay taariikhda koobka aduunka lagu qabanayaa qaarada Afrika iyadoo markii ugu horeysay ay 6 wadan noo matali doonaan tartanka ugu caansan aduunka.

Inkastoo rajada laga qabo in koobka aduunka uusan sanadkan dhaafin Afrika aysan sidaa u badneyn hadana marka dib loogu noqdo taariikhda koobka aduunka ee dalalka Afrika waxaa kuu muuqanaya rajo iyadoo dhamaan koobabkii aduunka ee hore loo soo qabtay ay ku guuleysteen dal ka m id ah qaaradaas marka laga reebo Brazil oo labo ka mid ah 5 koob aduun ku qaaday qaaradaha Yurub iyo Asia.

Markii ugu horeysay ee koobka aduunka lagu qabto Asia waxey markii ugu horeysey yimaadeen semifinaalka marka waa wax aad u suuragal ah in Afrika ay ugu yaraan hal talaabo ama labo, sadax talaabo hore usii qaadaa taasoo ka dhigan iney soo gaaraan semifinaal, finaal amaba ay qaadaan koobka maadaama darajada ugu sareysa ay hada tahay querter finaale inkastoo aysan aheyn wax sahlan hadana waxaa hubaal ah in Afrika ugu yaraan hal talaabo hore u qaadi karto.

Hadaan dib u milicsano koobka aduunka iyo daqiiqadihii farxada qaarada Afrika waxaan ku bilaabeynaa cayaaryahan Fowzi oo goolkii ugu horeeyey Afrika dhaliyey 27kii Maajo 1934kii markii qaranka Hungary ay 4-2 ugu awood sheegteen xulkii noo matalayey koobka aduunka ee Masar.

11kii Juun 1970kii qaarada Afrika waxey heshay dhibicdii ugu horeysey ee koonbka aduunka markii ay Marooco bareejo min hal gool ah la gashay dalka Bulgaria kulankii ugu dameeyey ee wareega 1aad iyadoo labadii kulan ee kale 2-1 iyo 3-0 uga kala badiyeen dalalka Jarmalkii Galbeed iyo Peru.

Labadii Juunyo 1978kii ayey qaarada Afrika heshay guushii ugu horeysay koobka aduunka markii qaranka Tunisia ay 3-1 ku garaaceen xulka Mexico. Tunisia oo sanadkaas wacdaro ka dhigtay koobka aduunka waxey bareejo goolal la`aan ah ku celiyeen qaranka Jarmalkii Galbeed inkastoo kulankii ugu dambeeyey laga adkaaday si dirqi ahna uga hareen querter finaaliha koobka aduunka.

16kii Juun 1982kii waxey aheyd habeen ku weyn kubada cagta Afrika markii dalka Algeria 2-1 uga adkaaday xulka Jarmalkii Galbeed, kulankii 2aad waxaa 2-0 uga badisay Austria iyagoo kulankii 3aadna 3-2 uga adkaadey qaranka Chile sidaasna ku urursadey 4 dhibcood laakiin shirqool ay sameeyeen xulalkii Jarmalka iyo Austria ayaa usuura gelin weysey in Algeria soo gaarto querter finaalka markii fadeexadii ugu weyneyd koobka aduunka ay dhacday maadaama ay labadan xul ee reer Yurub ku heshiiyeen iney cayaaraan natiijo labadoodaba ay kusoo bixi karaan sidaasna Algeria uga hartay maadaama min 4 dhibcood wada yeesheen goolal tirsina lagu reebay.

Waxaan sanadkaas 1982kii la ilaawi karin in xulkii Cameroon ay sidoo kale goolal tirsi uga hareen querter finaalihii markii ay bareejo wada galeen kulamadii ay la cayaareen xulalka Talyaaniga, Poland iyo Peru. sanadkaas waxaa la dhihi karaa guul maadaama 6 ka mid ah kulamadii ay Afrika cayaartay laga badiyey mid keliya.

17kii Juun 1986kii ayey aheyd markii ugu horeysey ee qaarada Afrika cayaarto kulan ka tirsan wareega labaad ee koobka aduunka markii xulka Jarmalkii Galbeed 1-0 uga adkaaday qarankii Marooco oo markii ay kasoo gudbayeen wareega 1aad bareejo goolal la`aan ah la galay qaramada Ingiriiska iyo Poland isla markaana ay 3-1 ku dhufteen qarankii Bortoqiiska sidaasna 1aad kaga soo baxay guruubka F oo ahaa mid aad u adag.

8dii Juunyo 1990 waxaa bilowday sanadkii dahabiga qaarada Afrika markii ay xulka Cameroon 1-0 ku dhufteen Maradona iyo xulkiisa Argentina oo heystay koobkii loo tartamayey, kulankii 2aad Cameroon waxey 2-1 ugu awood sheegteen qaranka Romania taasoo ugu filnaatey usoo bixitaanka wareega 2aad laakiin Afrika markan waxey hal talaabo hore usii qaaday horumarkeeda koobka aduunka markii Cameroon wareegii 2aad 2-1 ku garaaceen xulka Colombia sidaasna ku noqdeen dalkii ugu horeeyey Afrika ee soo gaara querter finaalaha koobka aduunka waxaase is hortaagay dalka Ingiriiska iney u gudbaan semifinaalaha koobka aduunka markii ay 3-2 waqtigii dheeraadka ah nooga badiyeen.

Waxaa aad loogu xusuustaa 1990kii xidigii weynaa ee Cameroon Roger Milla oo wacdaro ka dhigay tartankaas soona jiitay indhaha bahweynta isboortiga korna u qaaday sumcada kubada cagta Afrika.

Sanadihii 94kii iyo 98kii ma jirin horumar weyn ay Afrika ka gaartay koobka aduunka waxaase xusid mudan in Nigeria oo markii ugu horeysay ka qeyb gashay usoo gudubtay wareega labaad markii ay kasoo kala badisay dalalka Bulgaria iyo Giriiga iyadoo kulan xusuus weyn reebay la dheeshay dalka Talyaaniga oo daqiiqadihii ugu dambeeyey 2 gool dhaliyey ugu dambeyntiina 2-1 uga badiyey Nigeria.

31kii May 2002 ayaa ah maalin kale oo ku weyn kubada cagta Afrika markii xulka Senegal  oo markii ugu horeysey ka qeyb galay koobka aduunka raacday wadadii Cameroon markii ay 1-0 ku dhufteen qarankii heystay koobka aduun ka ee Faransiiska iyagoo ugu dambeyntiina soo gaaray querter finaalka markii ay wareega 2aad 2-1 kusoo mareen qaranka Swedan. Waxey aheyd markii ay ugu dhoweyd in dal Afrikaan ah lagu arko semifinaalaha koobka aduunka hase yeeshee golden goal laga dhaliyey qeybtii hore ee waqtigii dheeraadka ayaa sababay iney ku hakadaan halkii Cameroon, Ilhan Mansiz ayaa qarankiisa Turkiga u dhaliyey goolkla lagaga adkaadey Senegal markii 90kii daqiiqo ee cayaarta goolal la`aan ku dhamaatay.

Koobkii aduunka 2006 Afrika uma aheyn sanad farxadeed 5tii dal ee ugu qeyb gashayna waxaa wareega 2aad usoo baxay dalka Ghana oo keliya iyadoo Tunisia iyo dalalka ku cusbaa masraxa koobka aduunka ee Togo, Angola iyo Ivory Coast ku fashilmeen kuna hareen wareega 1aad.

Ghana oo guruub adag kasoo baxday waxey kasoo badiyeen Jamhuriyada Czech iyo Mareykanka waxeyna kusoo xigsadeen Talyaaniga oo guroobkooda 1aad uga soo baxay. Ghana waxaa is hortaagtaya Brazil oo wareegii labaad 3-0 ku garaacday.

2010 waxaa Afrika ugu qeyb gelaayo 6 dal oo kala ah Ghana, Algeria, Nigeria, Cameroon, Ivory Coast iyo dalka marti gelinaayo ee Koofur Africa, inkastoo ay guruubo adag ku aadeen dalalka Afrika hadana waxaan rajeyneynaa iney kaashan doonaan ciidooda iyo dadkooda hal talaabana hore ugu sii qaadaan guushii Kuuriyada Koofureed kasoo hoysey koobkii aduun ka 2002 markii ay marti geliyeen.

Asad A. Omar "afey"

deeyoo_edit@hotmail.com

 
 Halkan riix si aad deeyoo.com uga dhigato bogga hore

©2009  www.deeyoo.com